Co definiuje CrossFit: metoda, trener i ludzie wokół Ciebie

Wchodzisz na zajęcia, na tablicy stoi trening z nazwami, których jeszcze nie znasz, a obok ktoś ustawia zegar. Zastanawiasz się, czym to się właściwie różni od treningu obwodowego ze sztangą. Sztanga, skakanka i zegar to wyposażenie, a nie definicja. Ta różnica ma znaczenie dla Twoich wyników, bo to definicja decyduje, czy trening Ci służy.

CrossFit ma definicję, którą da się sprawdzić

Greg Glassman, twórca CrossFit, streszczał metodę w jednym zdaniu: „constantly varied, high-intensity functional movement”, czyli stale zmienne, wykonywane z wysoką intensywnością ruchy funkcjonalne. Podręcznik CrossFit Level 1 rozkłada to na części.

Ruch funkcjonalny to ruch wielostawowy, w którym skurcz mięśni idzie od środka ciała do kończyn. Przysiad, martwy ciąg, wyciskanie nad głowę, podciąganie. Jego główna zaleta według podręcznika to zdolność przenoszenia dużych ciężarów na duże odległości i robienia tego szybko. Z tych trzech elementów (ciężar, dystans, tempo) składa się moc.

Intensywność ma tu ścisłe znaczenie: to moc, czyli praca wykonana w danym czasie. Nie chodzi o to, jak bardzo jesteś zmęczony, tylko ile pracy zrobisz i w jakim czasie. Dlatego wynik można zapisać i porównać.

Zmienność wynika z celu. Podręcznik opisuje go jako szeroką, ogólną sprawność, która ma przygotować do tego, czego nie da się przewidzieć. Skoro nie wiesz, co życie Ci podsunie, trening nie może być zawsze taki sam.

Metoda to dopiero połowa równania

CrossFit Essentials opisuje wzór z dwoma składnikami: metodyka oraz etos, na który składają się trener i społeczność. Autorzy tego opisu uznają trenera za najważniejszy element. Ma on przekładać metodę na konkretną osobę w konkretnej sali, a nie rozdawać motywację z głośnika.

Dlaczego to ważne? Ta sama metoda działa inaczej, gdy nikt jej nie dopasowuje do Ciebie. Podręcznik Level 1 mówi wprost, że kolejność ma znaczenie: najpierw mechanika ruchu, potem regularność, a dopiero na końcu intensywność. Ktoś musi tej kolejności pilnować, bo przy pierwszej szybkiej rundzie intensywność łatwo wygrywa z techniką.

Społeczność działa na innym poziomie. Podręcznik opisuje CrossFit jako sport, w którym wspólna rywalizacja i koleżeństwo wyciągają z ludzi wysiłek niemożliwy do uzyskania inną drogą. Stąd zegar, wyniki zapisane obok siebie i zajęcia w grupie. To jednak opis metody zapisany przez jej twórców, a nie wynik badania.

Jeden program dla różnych ludzi

Podręcznik podkreśla jeszcze jedną rzecz, która tłumaczy, dlaczego na zajęciach stoją obok siebie osoby o bardzo różnym doświadczeniu. Według niego potrzeby olimpijczyka i seniora różnią się stopniem, a nie rodzajem. Zmienia się obciążenie i intensywność, a nie sam program. To trener decyduje, ile z treningu dostajesz dziś, i to on mówi, że lżejsza wersja nadal jest pełnym treningiem. Dlatego z zewnątrz CrossFit może wyglądać na trening „dla wytrenowanych”, a od środka jest zwykle odwrotnie: wszyscy robią to samo zadanie w różnej skali.

Co wynika z tego dla Ciebie

Definicja przydaje się jako lista kontrolna po zajęciach, u nas albo gdziekolwiek indziej:

• Czy ruchy były wielostawowe, a ciężar dobrany tak, żeby technika nie siadła przed końcem treningu?
• Czy ktoś patrzył na Twoją technikę i powiedział Ci o niej coś konkretnego?
• Czy możesz zapisać wynik tak, żeby za kilka miesięcy porównać go z nowym?
• Czy trening był inny niż poprzedni, ale nadal w znanych ramach?

Jeśli odpowiedź na któreś brzmi „nie”, to brakuje jednego z elementów, nawet jeśli było głośno i każdy wyszedł zdyszany. U nas pilnuje tego mała grupa, maksymalnie 12 osób na zajęciach, żeby trener widział każdego.

Pamiętaj też o uczciwym zastrzeżeniu. To definicja przyjęta przez CrossFit, a nie jedyna możliwa definicja sprawności. Opisujemy ją, bo to z niej wynika, jak u nas wygląda trening i dlaczego tak wygląda. Więcej o tym, czym jest CrossFit w praktyce, znajdziesz na stronie Co to jest CrossFit.

Źródła

• CrossFit, Level 1 Training Guide, rozdziały „Understanding CrossFit” i „Scaling CrossFit” (definicja, intensywność jako moc, kolejność mechanika, regularność, intensywność)
• CrossFit Essentials, The Magic of CrossFit: Defining the Formula