Czego wymagać od trenera CrossFit i czego wymagamy od naszych
Robisz przysiad ze sztangą. Ktoś podchodzi, mówi jedno krótkie zdanie, Ty zmieniasz ustawienie stóp i nagle ruch idzie lepiej. Albo odwrotnie: dostajesz pięć uwag naraz i żadnej nie pamiętasz. Różnica między tymi sytuacjami to w dużej mierze umiejętności trenera, i da się je nazwać.
Sześć umiejętności dobrego trenera
Podręcznik CrossFit Level 1 wymienia sześć zdolności, które powinien mieć skuteczny trener. Przyrównuje je do dziesięciu umiejętności fizycznych: tak jak sportowiec jest sprawniejszy, gdy rozwija wszystkie, a nie jedną, tak trener jest lepszy, gdy ma wszystkie sześć, a nie dwie.
Uczenie. Umiejętność wyjaśnienia mechaniki ruchu. Dobry trener najpierw mówi o najważniejszych punktach, dopiero potem o niuansach, i zmienia sposób tłumaczenia, jeśli Ty go nie łapiesz. Podręcznik zaznacza, że gdy komunikacja się nie udaje, odpowiedzialność leży po stronie trenera.
Widzenie. Odróżnianie dobrej mechaniki od złej, także drobnych błędów, i to w ruchu, a nie tylko w pozycji statycznej. Według podręcznika to właśnie w tej umiejętności początkujący trenerzy mają najwięcej do nadrobienia.
Korygowanie. Poprawianie ruchu wskazówkami słownymi, wizualnymi i dotykowymi. Trener ustala, który błąd jest najważniejszy, i poprawia je po kolei. Krótkie, konkretne polecenie, na przykład „odepchnij biodra do tyłu”, działa zwykle lepiej niż wykład. Chwalenie za drobne zmiany też należy do pracy trenera.
Zarządzanie grupą. Organizacja czasu, miejsca i sprzętu tak, żeby jak najwięcej czasu zajmowały ruch i nauka, a nie tłumaczenie logistyki. W podręczniku pada ważny wymóg: każdy uczestnik ma mieć poczucie, że dostał osobistą uwagę trenera, nawet w grupie.
Obecność i nastawienie. Pozytywna atmosfera, empatia i kontakt z każdym. Podręcznik podkreśla, że „pozytywna” nie znaczy sztuczna ani wymuszona, a klienci wyczuwają brak troski szybciej, niż ocenią wiedzę o mechanice czy anatomii.
Demonstracja. Pokazanie ruchu w poprawnym zakresie. Obejmuje też dawanie przykładu: trener trzyma te same standardy co grupa i sam stosuje się do tego, co radzi.
Certyfikat jest początkiem, nie dowodem
Podręcznik wyjaśnia, że tytuł CrossFit Level 1 Trainer jest ważny pięć lat. Żeby go utrzymać, trzeba ponownie zdać kurs albo zdobyć wyższy poziom. Kurs poziomu 1 opisuje jako szeroki przegląd metodyki, a pierwszy krok do trenowania innych. Zdolności trenerskie, zwłaszcza widzenie i korygowanie, rozwija według niego kurs Level 2, ale też praktyka: uczenie ludzi, obserwowanie bardziej doświadczonych trenerów i nagrywanie własnych zajęć.
Podręcznik dodaje, że trener powinien rosnąć razem z podopiecznymi: jeśli ćwiczący nie sprawdzają granic jego wiedzy, to nie robi wystarczająco dużo. Zachęca, żeby uczyć, żeby się uczyć, obserwować doświadczonych kolegów (co widzą i kiedy to widzą), oglądać nagrania własnych zajęć i oceniać się według tych sześciu kryteriów. Mistrzostwo trenerskie opisuje jako drogę bez końca.
Znaczy to, że sam dyplom nie mówi Ci, czy trener jest dobry. Mówi tylko, jaką wiedzę i jaki egzamin ma za sobą. Resztę sprawdzisz na sali.
Co u nas za tym stoi
W naszym zespole czworo trenerów ma certyfikat CrossFit Level 3 Trainer: Łukasz Wysocki, Bartłomiej Smoczyński, Małgorzata Sławińska i Filip Zawadka. Dwoje ma CrossFit Level 2 Trainer: Nicole Krawczyk i Dawid Kowalski. Filip Zawadka i Małgorzata Sławińska mają w trakcie CrossFit Level 4 Coach, a Dawid Kowalski Level 3. Filip pełni też rolę Coach Development Lead. Nie wszyscy w zespole są trenerami CrossFit: Aleksandra Chudzyńska (Body Art, mobility, trening personalny) i Małgorzata Mularska (joga, mobility, trening personalny) są specjalistkami, a nie trenerkami CrossFit.
Mamy też prostą zasadę organizacyjną, która pomaga wszystkim sześciu umiejętnościom: na zajęciach jest maksymalnie 12 osób, żeby trener widział każdego i mógł poprawiać technikę.
Jak ocenić trenera na własnych zajęciach
- Zobacz, czy trener patrzy na ruch. Czy zauważa, co robi Twoje kolano albo plecy, czy tylko liczy powtórzenia.
- Policz uwagi. Jedna konkretna wskazówka, którą możesz zastosować w następnym powtórzeniu, jest lepsza niż pięć naraz.
- Sprawdź, czy skalowanie jest rozmową. Trener pyta, jak się czujesz i proponuje wersję, a nie rzuca „zrób, ile dasz radę”.
- Zwróć uwagę na standardy. Dobry trener wymaga tego samego zakresu ruchu od każdego, także od siebie.
Poznaj zespół trenerów i zobacz, kto prowadzi zajęcia.
Źródła
- CrossFit, Level 1 Training Guide, rozdział „Where Do I Go From Here?” (sześć zdolności skutecznego trenera, ważność certyfikatu Level 1, rozwój trenera)

