CrossFit czy siłownia (a może HYROX)? Uczciwe porównanie
Masz karnet na siłownię, chodzisz tam drugi rok i od pół roku robisz ten sam plan. Wiesz, że trzeba by coś zmienić, ale nie wiesz co, bo nikt tam na Ciebie nie patrzy. Znajomy wspomniał o CrossFit, a Ty widzisz w głowie ludzi leżących na podłodze. Ktoś inny mówi o HYROX. Poniżej porównanie bez wbijania szpilek: siłownia jest dobrym miejscem dla wielu osób, a my chcemy, żeby wybór był Twój i żeby Ci służył.
Czym różni się godzina
Najprościej pokazać to w tabeli. Opisujemy zajęcia grupowe CrossFit tak, jak wyglądają u nas, i typową siłownię komercyjną. Twoja siłownia może odbiegać od tego opisu.
| Zajęcia CrossFit | Siłownia | |
|---|---|---|
| Kto układa plan | trener, codziennie inny trening dla całej grupy | Ty (albo aplikacja, albo plan sprzed roku) |
| Kto patrzy na technikę | trener przez całą godzinę, maks. 12 osób na sali | nikt, chyba że wykupisz trening personalny |
| Ile trwa | 55–60 minut, od rozgrzewki po rozciąganie | tyle, ile wytrzymasz albo ile masz czasu |
| Z kim trenujesz | ta sama grupa o tej samej godzinie | w pojedynkę |
| Kiedy | wg grafiku: pierwsze zajęcia o 6:00, ostatnie wieczorem | kiedy chcesz, często całą dobę |
| Gdy nie wiesz, co robić | pytasz trenera, który stoi obok | szukasz w telefonie |
| Sprzęt | sztangi, kółka, wiosła, skakanki, kettlebelle | maszyny i wolne ciężary |
Jedna rzecz w tej tabeli jest ważniejsza od pozostałych: ktoś patrzy. Na siłowni dostajesz dostęp do sprzętu. Na zajęciach dostajesz godzinę pracy z trenerem, który widzi Twój przysiad i mówi, co poprawić.
Co o tym mówią badania
Uczciwie: badań porównujących CrossFit z siłownią jest mało i są małe. Claudino i współautorzy (2018) zebrali 31 prac o CrossFit i stwierdzili, że tylko dwie miały wysoki poziom dowodów przy niskim ryzyku błędu, a metaanaliza nie dała istotnych wyników dla żadnej zmiennej. Wstępne dane sugerują wyższe poczucie wspólnoty, satysfakcji i motywacji, i tyle. Nie twierdzimy więc, że CrossFit jest „lepszy”. Pokazujemy, co wiadomo o kilku elementach, z których składa się nasza godzina.
Nadzór trenera. Mazzetti i współautorzy (2000) podzielili 20 umiarkowanie wytrenowanych mężczyzn na dwie grupy, które przez 12 tygodni robiły identyczny program siłowy: jedna pod bezpośrednim okiem trenera, druga sama. Grupa z trenerem szybciej zwiększała obciążenia i po 12 tygodniach miała istotnie większą siłę maksymalną w przysiadzie i wyciskaniu. Dias i współautorzy (2017) sprawdzili, jaki ciężar wybierają sobie osoby już wytrenowane: z trenerem obok wybierały od 12 do 27% więcej niż same, przy wciąż bezpiecznych procentach maksimum. Innymi słowy, większość osób bez nadzoru trenuje lżej, niż może.
Chęć wrócenia. Heinrich i współautorzy (2014) losowo przydzielili 23 nieaktywne osoby z nadwagą do 8 tygodni treningu: albo zajęcia typu CrossFit, albo umiarkowany trening aerobowy z siłowym. Grupa CrossFit spędzała na treningu istotnie mniej czasu, utrzymała przyjemność z ćwiczeń i częściej deklarowała, że będzie trenować dalej w ten sam sposób. Frekwencja była podobna w obu grupach, a skład ciała nie zmienił się w żadnej. To badanie na 23 osobach, więc traktuj je jako wskazówkę, nie dowód.
Wspólnota. Whiteman-Sandland i współautorzy (2018) porównali członków boxu CrossFit i zwykłej siłowni: w boxie poczucie wspólnoty i kapitał społeczny były istotnie wyższe. Ale ani wspólnota, ani typ klubu nie przewidywały same z siebie, czy ktoś przychodzi. Wspólnota pomaga, nie zastępuje decyzji.
Kiedy siłownia jest lepszym wyborem
Nie każdemu polecamy CrossFit. Siłownia będzie dla Ciebie lepsza, jeśli:
- Chcesz budować sylwetkę partia po partii. Plan kulturystyczny, dzień klatki, dzień pleców, izolacja: tego na zajęciach grupowych nie dostaniesz, bo trenujemy ruchy, nie mięśnie.
- Trenujesz o 23:00 albo o 5:00. Nasze zajęcia idą według grafiku, pierwsze o 6:00, ostatnie wieczorem. Jeśli Twój dzień tego nie dźwignie, siłownia całodobowa wygrywa.
- Chcesz trenować w pojedynkę. Są osoby, dla których godzina ze słuchawkami w uszach jest odpoczynkiem. Szanujemy to. U nas trenujesz obok innych, nawet jeśli każdy robi swoją wersję.
- Liczy się dla Ciebie karta sportowa. Nie honorujemy kart. Jedyne benefity, które honorujemy w klubie, to te płynące z treningu pod okiem profesjonalistów. Jeśli karta jest warunkiem, siłownia obok ją przyjmie.
- Masz własny plan i umiesz go realizować. Jeśli od lat trenujesz samodzielnie, robisz postępy i wiesz, po co wchodzisz na salę, nie potrzebujesz nas.
A HYROX?
HYROX to zawody: 8 km biegu podzielone na 8 odcinków po 1 km, a między nimi 8 stacji ćwiczeń, takich jak wiosłowanie, pchanie sań, wykroki czy rzuty piłką o ścianę. To konkretny format wyścigu, z własną marką i własnymi imprezami. Nie jesteśmy jego partnerem i nie prowadzimy osobnych zajęć „pod HYROX”. Nie dlatego, że go nie lubimy. Dlatego, że nie musimy.
CrossFit jest programem przygotowania ogólnego, w skrócie GPP (general physical preparedness): buduje siłę, wytrzymałość, moc i technikę ruchu naraz, nie pod jedną dyscyplinę. Naszym zdaniem nie ma lepszego programu GPP, żeby przygotować się do takiego wyścigu, bo wszystkie 8 stacji HYROX to ruchy, które robimy na zajęciach co tydzień, a bieg między nimi wymaga dokładnie tej wytrzymałości, którą trenuje WOD. Widzimy to na naszych klubowiczach: kiedy ktoś z nich decyduje się na start, nie zaczyna osobnego programu. Po prostu jedzie, robi ten wyścig z przyjemnością i satysfakcją, i wypada bardzo dobrze. Jeśli chcesz podkręcić wynik, dołożysz kilka dłuższych biegów w tygodniach przed startem, ale baza jest już zbudowana.
Jeśli nie masz w planach startów i chcesz po prostu być sprawny, pytanie „CrossFit czy HYROX” nie ma sensu: HYROX to wyścig, CrossFit to trening, który do niego przygotowuje.
Trzy pytania do siebie
- Czy wiesz, co robić na sali, i czy to robisz? Jeśli odpowiedź brzmi „nie bardzo” albo „od pół roku to samo”, potrzebujesz kogoś, kto układa plan i patrzy. To jest to, co dostajesz na zajęciach.
- Czy wracasz? Policz, ile treningów masz za sobą w ostatnim miesiącu. Jeśli karnet leży w portfelu, problemem nie jest sprzęt, tylko to, że nikt na Ciebie nie czeka. Stała grupa o stałej godzinie to rozwiązuje u wielu osób, choć badania pokazują, że nie u wszystkich.
- Jaki masz cel? Sylwetka: siłownia. Start w HYROX albo w innym wyścigu: trening pod ten wyścig, z bazą z boxu albo bez. „Chcę być sprawny, wejść po schodach bez zadyszki i nie bać się podnieść walizki”: to jest nasze.
Jak to wygląda u nas
Zajęcia trwają 55–60 minut i mają stały szkielet: rozgrzewka, technika, trening właściwy, rozciąganie. Na sali jest maks. 12 osób. Pierwsze zajęcia są o 6:00 i te chodzą pełne, najwięcej wolnych miejsc jest o 8:00 i 9:00, po odwiezieniu dzieci do szkoły. Zajęcia są po polsku, a gdy na sali jest ktoś, kto nie mówi po polsku, prowadzimy je po angielsku. Parkujesz pod ziemią w ALTO, 1,5 h za darmo, bilet podbijasz w recepcji.
Trening dnia jest ten sam dla wszystkich, a wersje i obciążenia różne. Obok siebie trenuje ktoś piąty rok i ktoś pierwszy dzień. Jeśli chcesz zobaczyć, jak dokładnie wygląda ta godzina, przeczytaj o pierwszym treningu albo zajrzyj na stronę zajęć.
Jeśli już trenujesz i chcesz po prostu sprawdzić, czy ta godzina jest dla Ciebie, zobacz grafik i wykup jeden trening. Bez zobowiązań, a koszt tego treningu odliczymy, jeśli tego samego dnia wybierzesz OPEN.
Źródła
- Claudino J.G. i in., CrossFit Overview: Systematic Review and Meta-analysis, Sports Medicine - Open 2018; 4(1): 11
- Mazzetti S.A. i in., The influence of direct supervision of resistance training on strength performance, Medicine and Science in Sports and Exercise 2000; 32(6): 1175–1184
- Dias M.R.C., Simão R.F., Saavedra F.J.F., Ratamess N.A., Influence of a Personal Trainer on Self-selected Loading During Resistance Exercise, Journal of Strength and Conditioning Research 2017; 31(7): 1925–1930
- Heinrich K.M., Patel P.M., O’Neal J.L., Heinrich B.S., High-intensity compared to moderate-intensity training for exercise initiation, enjoyment, adherence, and intentions: an intervention study, BMC Public Health 2014; 14: 789
- Whiteman-Sandland J., Hawkins J., Clayton D., The role of social capital and community belongingness for exercise adherence: An exploratory study of the CrossFit gym model, Journal of Health Psychology 2018; 23(12): 1545–1556
- HYROX, format zawodów (8 × 1 km biegu i 8 stacji)
- CrossFit Wilanów, FAQ: „Czy honorujecie karty sportowe?”, „O której są zajęcia?”, „Czy jest gdzie zaparkować?”