Przejdź do treści

Czy CrossFit jest dla każdego? 9 obaw i uczciwe odpowiedzi

Autor:

Krótka odpowiedź na pytanie z tytułu brzmi: prawie. CrossFit nie jest dla osoby, która chce trenować sama o 23:00, ani dla kogoś, kto buduje sylwetkę partia po partii. Dla wszystkich innych jest kwestią skalowania, czyli dopasowania tego samego treningu do osoby. Poniżej dziewięć obaw, które słyszymy najczęściej, zanim ktoś wejdzie na salę, i to, jak wygląda to u nas. Badań nad samym CrossFit jest niewiele i są małe (Claudino i in., 2018), więc tam, gdzie się da, odsyłamy do badań nad treningiem siłowym i ruchem w ogóle.

1. „To niebezpieczne”

Każdy sport niesie ryzyko urazu i CrossFit nie jest wyjątkiem. Ryzyko zmniejszasz techniką i doborem obciążeń, a nie unikaniem ruchu. Dlatego rozgrzewka jest u nas częścią zajęć, a każdy trening skalujemy do osoby: do jej doświadczenia, formy i tego, jak się czuje danego dnia. Na sali jest maks. 12 osób, więc trener widzi każdego i poprawia ruch w trakcie.

Jeśli trener zmienia Ci ciężar albo wersję ćwiczenia, ma powód. Posłuchaj, a o powody pytaj po zajęciach. Liczby z badań nad urazami w CrossFit i ich porównanie z innymi sportami są w osobnym tekście: czy CrossFit jest kontuzjogenny.

2. „Nie dam rady, nie jestem w formie”

To odwrócona kolejność: formę zdobywasz na treningach, więc nie musisz jej mieć przed pierwszym. Zdanie „mam zadyszkę na schodach, więc się ośmieszę” słyszymy często, a w grupie, która trenuje razem, nikt nie liczy cudzych powtórzeń.

Podręcznik CrossFit Level 1 opisuje, że metody programu testowano także na osobach prowadzących siedzący tryb życia, z nadwagą i starszych, z tym samym podejściem co u sportowców. To opis metody, nie obietnica wyniku dla Ciebie. W praktyce liczy się skalowanie: jedna osoba robi przysiad z talerzem, druga ze sztangą, a trening ma ten sam cel. Jak wygląda to krok po kroku, opisujemy w tekście o pierwszym treningu.

3. „Zrobię się pakerką” (i co fizjologia mówi o kobietach)

Pod filmami z zawodniczkami CrossFit Games pojawiają się komentarze o „męskich mięśniach”. Na sali ta sama myśl brzmi: „nie chcę tak wyglądać”. Warto sprawdzić, co za nią stoi.

Nie ma osobnego męskiego i kobiecego rodzaju mięśnia. Tkanka działa tak samo, są za to różnice średnie. W badaniu 468 dorosłych (Janssen i in., 2000) mężczyźni mieli średnio 33 kg mięśni szkieletowych, kobiety 21 kg, a różnica była większa w górnej części ciała. Metaanaliza z 2025 roku pokazuje, że mężczyźni mają średnio większe przekroje włókien, a kobiety większy udział włókien wolnokurczliwych. Przegląd w czasopiśmie Physiology (Haizlip i in., 2015) opisuje udział hormonów w tych różnicach.

Obawa o „przerośnięcie” zakłada, że mięśnie rosną szybko i bez kontroli. Duża masa mięśniowa wymaga lat celowego treningu i jedzenia pod ten cel. Przegląd Roberts i współautorów (2020) pokazał, że przy tym samym programie kobiety i mężczyźni uzyskują podobny względny przyrost siły i masy mięśni nóg, a w sile górnej części ciała względny przyrost był u kobiet wyższy. Kobiety trenują równie skutecznie, ale nikt nie zamienia się w kulturystkę przez przypadek.

Zajęcia CrossFit to ćwiczenia wielostawowe, gimnastyka i praca kondycyjna, nie plan na masę. Jeśli zależy Ci na sile, żeby wnieść walizkę po schodach, tu ją zbudujesz. Jeśli masz obawy o ciało albo jedzenie, powiedz o nich trenerowi: trening da się ustawić pod Ciebie, a obaw nie trzeba ukrywać.

4. „To morderczy wysiłek”

Intensywność jest jedną z cech CrossFit, ale nie znaczy „zawsze na maksa”. Intensywność jest względna: ustawiona na Twoją aktualną formę. Trener pilnuje, żeby po zajęciach zostało zmęczenie, nie rozbicie. Zakwasy po nowym bodźcu są normalne, ale nie powinny narastać z dnia na dzień. Jeśli coś boli ostrzej albo inaczej niż zmęczenie mięśni, mówisz o tym trenerowi od razu.

5. „Schudnę”

Nie obiecujemy tego i nie jest to dobry powód, żeby zaczynać. Trening zużywa energię i zmienia skład ciała, ale to, czy waga spada, zależy w dużej mierze od tego, ile jesz. Dlatego mierzymy coś innego: ile powtórzeń zrobisz, jaki ciężar podniesiesz, jak szybko wejdziesz na piąte piętro. Jeśli wybierzesz OPEN, w pierwszych 12 tygodniach masz 4 konsultacje ze skanem składu ciała (ostatnią po 12 tygodniach), i ten skan służy do rozmowy o celu, nie do odchudzania. Co dzieje się w tych 12 tygodniach, opisujemy tutaj.

6. „Pogorszę swój stan zdrowia”

Przeciwwskazania do ćwiczeń istnieją, jak przy każdym sporcie. Jeśli masz chorobę przewlekłą, jesteś w ciąży, wracasz po kontuzji albo operacji, porozmawiaj najpierw z lekarzem lub fizjoterapeutą i powiedz o tym trenerowi przed zajęciami. Trener nie leczy i nie diagnozuje, ale może ułożyć trening wokół ograniczeń, o których wie. Jak wygląda trening przy chorobie przewlekłej i niepełnosprawności, piszemy osobno.

7. „Jestem za stary, za stara”

Nie ma górnej granicy wieku, jest skalowanie. Trener dobiera ruchy i ciężary do Twojej formy i ograniczeń, a cel po czterdziestce czy sześćdziesiątce jest praktyczny: wstawać z podłogi, podnosić rzeczy, wchodzić po schodach bez trzymania się poręczy. Co mówią o tym badania i wytyczne, jest w tekście CrossFit po 40..

8. „Boję się”

Tej obawy nikt nie mówi na głos, a jest najczęstsza. Strach przed pierwszym wejściem na salę, przed tym, że wszyscy będą patrzeć, przed sztangą, przed skrzynią.

Małgorzata Sławińska, nasza trenerka i psycholog sportu, pisze o tym na swoim profilu tak: pierwszy trening CrossFit robiła z plastikową rurką, bo nie była w stanie bezpiecznie utrzymać sztangi, wstydziła się i nie chciała, żeby ktokolwiek widział, że przyszła pierwszy raz. Dziś ma CrossFit Level 3, jako pierwsza kobieta w Polsce. Przeczytaj jej słowa.

Ze strachem na sali działa jedna rzecz: usunięcie decyzji. Wybierasz wersję ćwiczenia przed serią, nie w jej trakcie. Robisz te same kroki przed każdym skokiem na skrzynię. Nie trzymasz obok niższej skrzyni „na wszelki wypadek”, bo część głowy wybierze ją, zanim zaczniesz ruch. I odróżniasz uzasadnioną ostrożność (niepewne lądowanie: obniż skrzynię) od lęku, który bierze się z patrzenia na liczbę. Jeśli to strach, a nie ból, powiedz o tym trenerowi. Widzi z zewnątrz to, czego Ty nie widzisz.

9. „Nie mam czasu”

Zajęcia trwają 55–60 minut, z rozgrzewką i rozciąganiem, bez błądzenia po sali i szukania planu w telefonie. Pierwsze są o 6:00, najwięcej wolnych miejsc jest o 8:00 i 9:00, po odwiezieniu dzieci. Parkujesz pod ziemią w ALTO, 1,5 h za darmo. Dwa treningi w tygodniu to dwie godziny. Jeśli nie masz dwóch godzin w tygodniu, problemem nie jest CrossFit.

Jak zacząć

Nie musisz niczego z tego przyjmować na wiarę. Zacznij od pierwszego treningu: przyjdź 15 minut wcześniej i powiedz trenerowi, czego się boisz. Jeśli zostaniesz na dłużej, w OPEN dostajesz trenera-opiekuna, który razem z Tobą ustala cel i prowadzi Cię przez pierwsze 12 tygodni.

Źródła

Zacznij od jednego treningu

Trener dobierze wersję ćwiczeń do Ciebie, a w grupie nikt nie liczy cudzych powtórzeń.

Zacznij!
Zacznij!